Bezpieczna droga do szkoły: Rzeszów testuje nową strefę dla dzieci

Poranny pośpiech, nagromadzenie aut parkujących w niedozwolonych miejscach i manewrujący między nimi najmłodsi – to niestety codzienna, niebezpieczna droga do szkoły tysięcy polskich uczniów. Rzeszów postanowił jednak realnie zmierzyć się z powszechnym problemem komunikacyjnych korków przed placówkami edukacyjnymi. W drugiej połowie września rusza bezprecedensowy, pilotażowy program, który całkowicie przeobrazi organizację ruchu w ścisłym centrum miasta. Miejsce spalin, hałasu i zderzaków zajmą duże donice z drzewami, strefy relaksu z leżakami oraz wolna przestrzeń do zabawy.

Wyłączenie z ruchu kołowego na ul. Bernardyńskiej

Od 16 do 30 września kierowców podróżujących przez Rzeszów czekają fundamentalne zmiany. Z ruchu kołowego zostanie wyłączony kluczowy dla układu komunikacyjnego okolicy fragment ul. Bernardyńskiej. Nowa, tymczasowa organizacja obejmie odcinek biegnący od ul. Grunwaldzkiej aż do skrzyżowania z ul. Konarskiego. W sercu tego obszaru znajduje się Szkoła Podstawowa nr 1 im. Adama Mickiewicza, wytypowana przez miasto jako główne pole dla tego urbanistycznego eksperymentu.

Pilotaż potrwa równe dwa tygodnie. W tym czasie kierowcy całkowicie stracą możliwość dojazdu samochodem bezpośrednio pod mury placówki. Na wyznaczonym odcinku wstrzymana zostanie również funkcja parkingowa – zmotoryzowani nie będą mogli zostawiać samochodów w miejscach, w których do tej pory pozwalały na to regulacje. Władze miasta tłumaczą te kroki logiką poprawy bezpieczeństwa pieszych. W wąskim oknie czasowym przed godziną ósmą rano kumuluje się w tym rejonie ruch o ogromnym natężeniu, a poruszające się pomiędzy pojazdami dzieci narażone są na wypadki. Aby uniknąć komunikacyjnego zamęszania, w pierwszych dniach obowiązywania strefy na miejscu dyżurować będą strażnicy miejscy. Ich zadaniem będzie informowanie kierowców o wprowadzonych modyfikacjach oraz kierowanie aut na pobliskie trasy objazdowe.

Kółko i krzyżyk, pufy oraz leżaki zamiast parkingu

Inicjatywa samorządu wykracza znacznie poza postawienie formalnych zakazów wjazdu. Rzeszów chce jednoznacznie pokazać, jak diametralnie można odmienić charakter ulicy, zdejmując z niej ciężar transportu indywidualnego. Zamiast standardowej drogi dojazdowej do szkoły, przed budynkiem uformowana zostanie wielobarwna, przyjazna przestrzeń dedykowana najmłodszym mieszkańcom.

Zgodnie z wdrożonym projektem, granice tej wolnej strefy wyznaczy kolorowe ogrodzenie. Wewnątrz, na odzyskanym od aut fragmencie asfaltu, miasto postawi masywne donice z drzewami, które wprowadzą zieleń do zabetonowanej tkanki dzielnicy. Znajdą się tam również pufy oraz leżaki, zaprojektowane z myślą o uczniach oczekujących na lekcje. By zintegrować i uatrakcyjnić przestrzeń, nawierzchnia zostanie przyozdobiona specjalnymi naklejkami tworzącymi plansze do prostych gier dla dzieci – w tym w powszechnie znane kółko i krzyżyk. To modelowy przykład taktycznego urbanizmu: sprawdzanie alternatywnej funkcjonalności pasa drogowego tanim kosztem za pomocą mobilnych elementów architektonicznych, zanim zapadną ewentualne kosztowne decyzje o przebudowie całego terenu. Taka interwencja udowadnia, że jezdnia może służyć do celów społecznych i rekreacyjnych.

Europejski Tydzień Mobilności tłem dla zmian

Czas, w którym Rzeszów realizuje eksperyment, nie został wybrany przypadkowo. Wrześniowe działania na ul. Bernardyńskiej idealnie wpisują się w obchody paneuropejskiej inicjatywy, jaką jest Europejski Tydzień Mobilności. To wydarzenie w całości poświęcone promocji ekologicznego i zrównoważonego transportu w strukturach miejskich. Jego kalendarzowym finałem jest przypadający 22 września Dzień Bez Samochodu. Tradycyjnie, aby zachęcić do zostawienia aut w garażach, kierowcy nie będą musieli tego dnia płacić za bilety. Na podstawie dowodu rejestracyjnego pojazdu zmotoryzowani uzyskają możliwość darmowego przejazdu miejskimi środkami komunikacji zbiorowej, co dodatkowo wspomaga proekologiczny przekaz płynący z samego zamknięcia ulicy przed szkołą.

Więcej szkół objętych podobnym programem?

Zarządcy infrastruktury zrzeszeni w ratuszu nie traktują programu przy "Jedynce" jako jednostkowej akcji promocyjnej. Władze podchodzą do testu długofalowo, chcąc zaadaptować zachodnie standardy tzw. szkolnych ulic na miejscowy grunt. Po 30 września przeprowadzona zostanie skrupulatna ewaluacja wdrożonych działań – specjaliści ocenią, w jakim stopniu nowa organizacja poprawiła parametry bezpieczeństwa uczniów oraz w jaki sposób wpłynęła na płynność przejazdów w okolicznych dzielnicach.

Rzeszów już na starcie pilotażu sygnalizuje jednak otwarte stanowisko wobec trwałych modyfikacji. Miasto deklaruje, że docelowo ma ambicję stworzyć w swoich granicach jeszcze kilka podobnych, zielonych i przyjaznych dzieciom przestrzeni przed szkołami. Zatem pomyślne wyniki dwutygodniowej próby wokół Szkoły Podstawowej nr 1 im. Adama Mickiewicza mogą okazać się punktem zwrotnym i ustanowić nowy wzorzec wytyczania ruchu wokół obiektów oświatowych w najbliższych latach.