Rząd szykuje nowy znak. Właśnie startuje program badawczy

Polski rząd szykuje nowy znak drogowy, który ma raz na zawsze wyeliminować dezorientację kierowców w strefach automatycznej kontroli prędkości. Krajowa Rada Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego (KRBRD) przyjęła 11 września 2026 roku uchwałę inaugurującą projekt badawczy, którego celem jest przetestowanie nowego sposobu oznakowania początku odcinkowego pomiaru prędkości (OPP). Eksperymentalny nowy znak to zmodyfikowana tablica informacyjna D-51a: obok dotychczasowego piktogramu kamer pojawi się na niej bezpośrednie wskazanie obowiązującego na danym fragmencie limitu prędkości. Testy w rzeczywistych warunkach drogowych mają sprawdzić, czy takie rozwiązanie uspokoi ruch i powstrzyma niebezpieczne zachowania kierowców.

Syndrom panicznego hamowania przed bramownicami OPP

Dotychczasowe oznakowanie strefy pomiarowej opiera się na niebieskiej tablicy D-51a, na której umieszczono symbol dwóch kamer oraz odcinek drogi. Choć znak jednoznacznie informuje o wjeździe w obszar monitorowany, nie zawiera żadnej wskazówki dotyczącej dopuszczalnej prędkości. W rezultacie wielu zmotoryzowanych wpada w konsternację. Kierowcy poruszający się trasami szybkiego ruchu obawiają się, że przeoczyli wcześniejsze ograniczenie i że grozi im ryzyko mandatu, co wywołuje zjawisko gwałtownego, profilaktycznego hamowania tuż przed bramownicą.

Problem ten dostrzegło Ministerstwo Infrastruktury oraz parlamentarzyści. Kwestię konieczności zmian podniósł w oficjalnej interpelacji senator Krzysztof Kwiatkowski, wskazując, że brak czytelnego limitu na tablicy wjazdowej prowokuje niebezpieczne manewry. W odpowiedzi na te postulaty resort zdecydował o przeprowadzeniu badań polowych.

„Kierowcy poruszający się po odcinkach dróg ekspresowych i autostrad, na których zamontowane są odcinkowe pomiary prędkości, bardzo często są zdezorientowani, bo nie wiedzą, z jaką prędkością mogą się poruszać. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca, ale niestety dochodzi do nieracjonalnych zachowań, jak gwałtowne hamowanie lub poruszanie się z dużo niższą niż dopuszczalną prędkością, co zagraża bezpieczeństwu na drodze. Dlatego, w odpowiedzi na wystąpienia kierowane do Ministerstwa Infrastruktury, KRBRD zaproponowała uruchomienie projektu badawczego, który pozwoli sprawdzić to rozwiązanie w rzeczywistych warunkach ruchu” — wyjaśnił wiceminister infrastruktury Stanisław Bukowiec.

Rozbieżne limity na drogach szybkiego ruchu — gdzie kierowcy tracą orientację?

Dezorientacja zmotoryzowanych nie bierze się znikąd. Choć ogólne przepisy Kodeksu drogowego określają dopuszczalną prędkość na autostradach (140 km/h) oraz dwujezdniowych drogach ekspresowych (120 km/h), zarządcy dróg często wprowadzają lokalne obostrzenia na odcinkach objętych kontrolą CANARD (Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym, podlegającego pod Główny Inspektorat Transportu Drogowego – GITD).

Kierowcy przyzwyczajeni do standardowych limitów napotykają na bramownicach pomiarowych ograniczenia wynikające ze specyfiki technicznej danego fragmentu infrastruktury, geometrii jezdni lub natężenia ruchu. Różnice te uwidaczniają wybrane punkty pomiarowe na kluczowych szlakach komunikacyjnych:

Tak znaczne rozbieżności sprawiają, że wielu kierowców po minięciu znaku D-51a decyduje się na jazdę znacznie poniżej dopuszczalnego limitu „na wszelki wypadek”. Jadący 60–70 km/h pojazd na drodze ekspresowej staje się ruchomą przeszkodą dla pozostałych uczestników ruchu, wymuszając niebezpieczne manewry wyprzedzania i zaburzając płynność jazdy.

Jak będzie wyglądać zmodyfikowana tablica D-51a? Założenia pilotażu

Odpowiedzią na ten problem ma być zaktualizowana wersja tablicy D-51a. Projekt zakłada umieszczenie w jej obrębie (w dolnej części pola) miniatury znaku zakazu B-33, precyzującej dopuszczalną prędkość wyrażoną w km/h. Dzięki temu kierowca w ułamku sekundy otrzymuje komplet informacji w jednym punkcie optycznym: wie, że wjeżdża w strefę pomiaru średniej prędkości, i dokładnie widzi, do jakiej wartości ma dostosować prędkościomierz.

Ministerstwo Infrastruktury zapowiedziało, że projekt badawczy obejmie wybrane odcinki autostrad i dróg ekspresowych. Aby ocena była miarodajna, badacze potrzebują bazy porównawczej, czyli danych telemetrycznych z okresu przed modyfikacją tablic. Z tego względu testowe znaki drogowe przy OPP nie trafią na świeżo uruchomione instalacje, lecz na odcinki funkcjonujące od dłuższego czasu. Jedną z głównych lokalizacji branych pod uwagę przy wdrożeniu pilotażowym jest podwrocławski fragment autostrady A4 (Kostomłoty – Kąty Wrocławskie).

Podczas trwania programu eksperci będą monitorować profile prędkości pojazdów przed i za bramownicami, częstotliwość używania świateł stopu oraz liczbę kolizji i najechań na tył poprzedzającego pojazdu.

Rozbudowa sieci CANARD i perspektywy wdrożenia zmian na stałe

Projekt badawczy startuje w momencie dynamicznej rozbudowy automatycznego nadzoru nad ruchem w Polsce. GITD systematycznie zagęszcza sieć kamer pomiarowych (m.in. na trasach S2 Zagórze, S14 Dobroń – Petrykozy, Katowice ul. Nikodema i Józefa Renców, a także na ciągach dróg S7 i S8), wykorzystując urządzenia pomiarowe nowej generacji Camea. Inwestycje te są w znacznej mierze współfinansowane ze środków Unii Europejskiej w ramach Krajowego Planu Odbudowy (NextGenerationEU).

Wraz ze wzrostem liczby kontrolowanych kilometrów rośnie jednak presja społeczna na przejrzystość zasad. Kierowcy oczekują, że system ma realnie podnosić bezpieczeństwo, a nie stanowić pułapkę mandatową wynikającą z niedoinformowania. Jeżeli program badawczy wykaże, że umieszczenie limitu prędkości bezpośrednio na znaku D-51a eliminuje paniczne hamowanie i stabilizuje przepływ pojazdów, KRBRD zarekomenduje stałą zmianę w rozporządzeniu o znakach i sygnałach drogowych. Wówczas nowe oznakowanie pojawi się przy wszystkich odcinkowych pomiarach prędkości w kraju.