Kontrole na granicy z Niemcami i Litwą zostają do 2027 roku

Swobodne podróżowanie po strefie Schengen pozostanie w najbliższych miesiącach wymiernie ograniczone. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowało nowy projekt rozporządzenia, z którego jednoznacznie wynika, że wyrywkowe kontrole na granicy z Niemcami oraz z Litwą zostaną przedłużone na kolejny, długi okres. Dokument trafił już do konsultacji publicznych. Główną przyczyną utrzymania tych obostrzeń jest systemowa walka z nielegalną migracją, w tym dążenie do ograniczenia tzw. wtórnych ruchów na szlakach przerzutowych. W efekcie granica z Niemcami wciąż pozostanie pod ścisłym nadzorem funkcjonariuszy i służb państwowych aż do wiosny 2027 roku.

Nowe terminy i organizacja ruchu drogowego

Obecnie obowiązujące przepisy, regulujące wprost funkcjonowanie służb na granicach wewnętrznych, miały wygasnąć wraz z początkiem października. Zgodnie z najnowszymi wytycznymi i informacjami udostępnionymi przez resort, nowe rozporządzenie ma formalnie wejść w życie 2 października 2026 r. Na jego mocy zaktualizowane kontrole graniczne z naszymi bezpośrednimi sąsiadami zostaną zachowane co najmniej do 30 marca 2027 r.

Dla kierowców i krajowych przewoźników drogowych wydłużenie tego terminu nie oznacza jednak drastycznych utrudnień w transporcie towarowym. Prawne utrzymanie rygoru na wewnętrznych granicach nie wiąże się bowiem ze sprawdzaniem każdej przekraczającej je osoby i każdego przejeżdżającego samochodu. Państwowe służby opierają się na zaawansowanym profilowaniu zagrożeń.

Taktyka działania i wsparcie wojskowe

W codziennej logistyce oznacza to, że Straż Graniczna funkcjonuje w sposób w pełni selektywny i wyrywkowy. Funkcjonariusze zatrzymują do dokładnej rewizji i sprawdzenia dokumentów jedynie wytypowane pojazdy. Ponieważ obsługa tak długiego i złożonego pasa granicznego pochłania znaczące zasoby operacyjne, strażnicy nie prowadzą takich działań w osamotnieniu. W codziennych obowiązkach i prewencji na drogach dojazdowych wspierają ich policjanci, a na miejscu obecni są również żołnierze, których dostarczają Wojska Obrony Terytorialnej.

Korekty w lokalizacjach i przepisy dla rowerzystów

Najnowszy projekt MSWiA precyzyjnie ustala również geograficzny zasięg prowadzonych manewrów. Zgodnie z oficjalnymi zapowiedziami, przepisy przewidują stałe prowadzenie działań na granicy polsko-niemieckiej łącznie w 50 miejscach. Z kolei na kierunku wschodnim, na granicy z Litwą, tego typu wyznaczonych punktów weryfikacyjnych będzie 13.

Resort zamierza nie tylko podtrzymać obecność w tych punktach, ale również zmienić zasięg terytorialny dla części z nich. Zmiany obejmą i skorygują obszar dla 11 przejść zlokalizowanych przy granicy z Niemcami oraz wszystkich 13 wskazanych jednostek usytuowanych po stronie litewskiej. Niezwykle obrazowym przykładem takich operacyjnych modyfikacji jest przejście Rosówek-Rosow. Zgodnie z dokumentacją nowelizacji, zasięg terytorialny tego przejścia zostanie poszerzony o biegnącą tuż obok ścieżkę rowerową. Oznacza to, że zaktualizowane zasady uszczelnią luki i w pełni obejmą również te osoby, które przekraczają granicę poruszając się na rowerach.