Autoszlak Autoszlak Testy, poradniki i rynek motoryzacyjny — bez ściemy
Prawo i mandaty

Wjechał na ekspresówkę i włączył tempomat na 120 km/h. Policja: Będzie mandat

Autor
Data
Treści generowane automatycznie
Lektura
4 min czytania
Wjechał na ekspresówkę i włączył tempomat na 120 km/h. Policja: Będzie mandat

Wielu kierowców po wjechaniu na trasę szybkiego ruchu odruchowo aktywuje tempomat i ustawia go na 120 km/h, traktując tę wartość jako niezmienny standard dla każdej trasy oznaczonej niebieskim znakiem z białym samochodem (D-7). Niestety, taki automatyzm za kółkiem bywa kosztowną pułapką. Jak zwracają uwagę dziennikarze serwisu Interia Motoryzacja, nie każda droga ekspresowa w Polsce dopuszcza poruszanie się z taką prędkością. Rutynowe kliknięcie przycisku na kierownicy na niewłaściwym odcinku może zakończyć się natychmiastową kontrolą drogowej policji, a w konsekwencji punktami karnymi i nieprzyjemnym mandatem.

Jedna czy dwie jezdnie? Konstrukcja trasy decyduje o limicie

Podstawowym źródłem pomyłek zmotoryzowanych jest brak świadomości, że polskie Prawo o ruchu drogowym uzależnia dopuszczalną prędkość nie tylko od samego statusu drogi ekspresowej, lecz przede wszystkim od jej układu geometrycznego. Limit 120 km/h dla samochodów osobowych oraz motocykli dotyczy wyłącznie dróg ekspresowych dwujezdniowych – czyli takich, na których kierunki ruchu są fizycznie rozdzielone pasem zieleni, barierami energochłonnymi lub betonowymi.

Sytuacja wygląda zupełnie inaczej, gdy trasa szybkiego ruchu posiada tylko jedną jezdnię (po jednym pasie w każdym kierunku lub w układzie naprzemiennym 2+1 bez fizycznego separatora). W takim przypadku maksymalna dozwolona prędkość dla aut osobowych spada do 100 km/h. Znak D-7 informuje wyłącznie o wjeździe na drogę ekspresową, lecz nie precyzuje obowiązującego na niej limitu kilometrów na godzinę. Obowiązek prawidłowej oceny, czy poruszamy się trasą jedno- czy dwujezdniową, spoczywa w całości na osobie prowadzącej pojazd.

Kierowca, który na odcinku jednojezdniowym ustawi tempomat na 120 km/h, przekracza dozwoloną prędkość dokładnie o 20 km/h. W oczach funkcjonariuszy drogówki nie ma znaczenia, że pojazd poruszał się płynnie i w trybie automatycznym.

Gdzie w Polsce występują jednojezdniowe trasy ekspresowe?

Choć zdecydowana większość sieci dróg szybkiego ruchu w Polsce budowana jest obecnie w standardzie dwóch jezdni po co najmniej dwa pasy w każdą stronę, w kraju nadal funkcjonują odcinki jednojezdniowe. Klasycznym przykładem jest droga ekspresowa S22 prowadząca od Elbląga w stronę granicy w Grzechotkach. Przekroje jednojezdniowe były lub bywają również stosowane na etapach przejściowych budowy obwodnic miast, na niektórych fragmentach trasy S19 na wschodzie kraju czy w skomplikowanym terenie górskim na południu.

Wjeżdżając na taki odcinek bezpośrednio z arterii dwujezdniowej, łatwo ulec złudzeniu, że zasady jazdy pozostają bez zmian. Tymczasem brak fizycznej bariery między przeciwnymi kierunkami ruchu radykalnie zwiększa ryzyko zderzenia czołowego, co jest bezpośrednią przyczyną obniżenia dopuszczalnej prędkości do 100 km/h.

Zestawienie limitów prędkości na polskich drogach

Przepisy różnicują prędkości nie tylko ze względu na geometrię drogi, lecz także ze względu na rodzaj pojazdu oraz masę całkowitą. Warto pamiętać, że od 2021 roku limit w terenie zabudowanym wynosi 50 km/h przez całą dobę (zniesiono wówczas funkcjonujące przez lata nocne ograniczenie do 60 km/h w godzinach 23:00–5:00).

Rodzaj drogi Samochody osobowe i motocykle (do 3,5 t DMC) Autobusy Samochody ciężarowe (>3,5 t DMC) i zespoły pojazdów
Teren zabudowany 50 km/h 50 km/h 50 km/h
Teren niezabudowany (droga jednojezdniowa) 90 km/h 70 km/h 70 km/h
Teren niezabudowany (droga dwujezdniowa, min. 2 pasy) 100 km/h 80 km/h 80 km/h
Droga ekspresowa jednojezdniowa 100 km/h 80 km/h 80 km/h
Droga ekspresowa dwujezdniowa 120 km/h 80 km/h 80 km/h
Autostrada 140 km/h 80 km/h 80 km/h

Dane: Interia Motoryzacja

(Uwaga: w przypadku autobusów spełniających dodatkowe warunki techniczne dopuszczalna prędkość na autostradzie i drodze ekspresowej wynosi 100 km/h).

Zespół pojazdów na ekspresówce: jeszcze groźniejsza pomyłka

Szczególną czujność muszą zachować kierowcy podróżujący z przyczepami kempingowymi, towarowymi lub lawetami. Zgodnie z polskim prawem samochód osobowy ciągnący przyczepę tworzy zespół pojazdów. W takiej konfiguracji limit prędkości na drodze ekspresowej – bez względu na to, czy jest jedno- czy dwujezdniowa – wynosi bezwzględnie 80 km/h (identycznie jak na autostradzie).

Kierowca podróżujący autem z przyczepą, który zasugeruje się ogólnym znakiem drogi ekspresowej i zaprogramuje tempomat na 120 km/h, dopuszcza się rażącego naruszenia prawa. Przekracza bowiem dopuszczalną prędkość aż o 40 km/h.

Taryfikator: jakie kary przewiduje policja?

Konsekwencje finansowe i punktowe wynikające z nieprawidłowego ustawienia prędkości na tempomacie są bardzo dotkliwe:

  1. Samochód osobowy na jednojezdniowej drodze ekspresowej:

    • Prędkość rzeczywista: 120 km/h przy ograniczeniu do 100 km/h.
    • Skala przekroczenia: 20 km/h (przedział od 16 do 20 km/h).
    • Kara: mandat karny w wysokości 200 zł oraz 3 punkty karne.
  2. Samochód osobowy z przyczepą na drodze ekspresowej:

    • Prędkość rzeczywista: 120 km/h przy ograniczeniu do 80 km/h.
    • Skala przekroczenia: 40 km/h (przedział od 31 do 40 km/h).
    • Kara: mandat karny w wysokości 800 zł (w warunkach drogowej recydywy kwota ta rośnie do 1600 zł) oraz 11 punktów karnych.

Jak bezpiecznie korzystać z tempomatu?

Tempomat – zarówno w odmianie klasycznej, jak i adaptacyjnej (ACC) – jest urządzeniem wspomagającym, a nie zastępującym kierowcę. Nowoczesne systemy rozpoznawania znaków drogowych potrafią odczytać tablicę D-7, jednak często nie są w stanie zweryfikować, czy droga przed pojazdem ma jedną jezdnię, czy dwie, sugerując kierowcy podniesienie prędkości do 120 km/h na podstawie nieaktualnych danych mapowych.

Przed zaprogramowaniem stałej prędkości należy zatem zawsze upewnić się co do faktycznego układu drogi. Chwila nieuwagi przy włączaniu automatyki może kosztować utratę sporej sumy z portfela i dopisanie punktów do ewidencji kierowców.

Objazdem, z innych kategorii

Zestawienie danych

Paliwo w Europie: ile litrów kupisz za płacę minimalną

Ile litrów benzyny kupisz w każdym państwie Unii za płacę minimalną i ile z ceny litra to podatek. Co tydzień z biuletynu naftowego Komisji Europejskiej.

Zobacz dane