Niemcy walczą z cenami paliw. Bundestag zatwierdził pakiet obniżek na stacjach

Niemiecki Bundestag zatwierdził pakiet przepisów wprowadzających czasowe obniżenie podatków na benzynę oraz olej napędowy, aby powstrzymać gwałtownie rosnące ceny paliw. Niemcy zmagają się z dotkliwą drożyzną przy dystrybutorach wywołaną niestabilnością geopolityczną i eskalacją konfliktu na Bliskim Wschodzie. Nowo uchwalone regulacje zaczną obowiązywać z początkiem października i pozostaną w mocy do końca grudnia. Według założeń rządu federalnego interwencja ma przynieść kierowcom odczuwalny spadek wydatków na stacjach benzynowych o około 17 centów za każdy litr paliwa.

Konstrukcja tarczy: podatek energetyczny, VAT i podział kosztów

Struktura przegłosowanego mechanizmu opiera się na dwóch uzupełniających się komponentach podatkowych. Główny ciężar redukcji spoczywa na czasowym obniżeniu podatku energetycznego, co ma przełożyć się bezpośrednio na spadek ceny o 14 centów na litrze. Pozostałe 3 centy z zapowiadanej 17-centowej ulgi to efekt niższego podatku VAT, który w niemieckim systemie fiskalnym jest naliczany od pomniejszonej wcześniej kwoty bazowej paliwa.

Koszty wdrożenia tego rozwiązania nie obciążą wyłącznie kasy centralnej. Zgodnie z przyjętym porozumieniem wydatki związane z ubytkiem dochodów podatkowych zostaną rozłożone po równo: połowę pokryje rząd federalny, a drugą połowę wezmą na siebie poszczególne kraje związkowe. Rząd pod przewodnictwem kanclerza Friedricha Merza podkreśla, że kluczowym warunkiem skuteczności operacji jest transparentność ze strony koncernów paliwowych, które powinny w całości przenieść korzyści fiskalne do cenników detalicznych dla klientów indywidualnych i przedsiębiorstw transportowych.

Rekordowe notowania przy dystrybutorach i presja geopolityczna

Bezpośrednią przyczyną interwencji parlamentu jest gwałtowny wzrost notowań surowców energetycznych, wywołany kryzysem wojennym na Bliskim Wschodzie. W reakcji na te zjawiska ceny paliw w Niemczech osiągnęły rekordowe poziomy, drastycznie uderzając w koszty logistyki oraz codzienne budżety gospodarstw domowych. W tygodniu poprzedzającym głosowanie w parlamencie litr benzyny Super E10 kosztował u zachodniego sąsiada Polski średnio 2,27 euro, podczas gdy za litr oleju napędowego trzeba było płacić aż 2,43 euro.

Jesienna tarcza to kolejne tego typu działanie w Niemczech w tym samym roku. Podobna redukcja obciążeń podatkowych funkcjonowała już w maju i czerwcu, jednak wygaśnięcie tamtych przepisów w połączeniu z nowymi wstrząsami na międzynarodowych rynkach naftowych doprowadziło do natychmiastowego powrotu stawek do pułapów kryzysowych. Wobec utrzymującej się presji inflacyjnej powrót do instrumentów doraźnych okazał się dla koalicji rządzącej polityczną koniecznością.

W stronę stałej regulacji: niemiecki rząd analizuje modele Belgii i Luksemburga

Świadomość, że trzymiesięczne cięcia podatkowe stanowią jedynie plaster na strukturalny problem zmienności cen ropy, skłoniła władze w Berlinie do prac nad rozwiązaniami systemowymi. Federalny resort gospodarki otrzymał zadanie przygotowania stałego mechanizmu stabilizującego rynek paliw, który miałby wejść w życie najpóźniej na początku 2027 r.

Niemieccy eksperci i urzędnicy wprost wskazują, że inspiracją dla przyszłych regulacji są instrumenty od lat funkcjonujące w Belgii oraz Luksemburgu. W obu tych państwach państwo nie zamraża stawek w sposób sztywny, lecz stosuje sformalizowane umowy programowe i jawne formuły matematyczne. Na ich podstawie wyznaczane są urzędowe ceny maksymalne paliw na stacjach, ściśle skorelowane ze średnimi notowaniami giełdowymi produktów rafineryjnych na rynku ARA (Amsterdam-Rotterdam-Antwerpia). W takim modelu stacje mogą konkurować marżą w dół, lecz nie mogą przekroczyć wyznaczonego przez administrację sufitu, co uniemożliwia generowanie nadmiarowych zysków w momentach paniki giełdowej.

Zanim jednak kompleksowy system kontroli marż i cen maksymalnych zacznie obowiązywać, niemieccy decydenci nie wykluczają uruchomienia dodatkowych form osłonowych w kolejnym roku budżetowym. Wśród rozważanych wariantów znajdują się między innymi bezpośrednie świadczenia i transfery pieniężne dla obywateli najbardziej dotkniętych kosztami kryzysu energetycznego.