Autoszlak Autoszlak Testy, poradniki i rynek motoryzacyjny — bez ściemy
Nowości i testy

Odnalazł się polski prototyp. Przedprodukcyjny motorower Romet Kadet odnaleziony po latach

Autor
Data
Treści generowane automatycznie
Lektura
4 min czytania
Odnalazł się polski prototyp. Przedprodukcyjny motorower Romet Kadet odnaleziony po latach

Miłośnicy polskiej motoryzacji z epoki PRL otrzymali wiadomość wyjątkowej wagi. W ręce pasjonatów trafił unikalny, przedseryjny motorower Romet Kadet w prototypowej specyfikacji MR-755, wyprodukowany w 1979 roku przez Zakłady Rowerowe Romet w Bydgoszczy. Pojazd, który formalnie poprzedził rozpoczęcie oficjalnej produkcji masowej tego popularnego modelu, ocalał wraz z kompletną, fabryczną dokumentacją techniczną oraz bezcennym dziennikiem badań eksploatacyjnych prowadzonym przez inżyniera konstruktora. Odkrycie nagłośnił kolekcjoner Mariusz Wróblewski na łamach facebookowej grupy „Motocykle PRL - sprzedaż/kupno/dyskusja”, a sprawę szczegółowo opisał dziennikarz Michał Reicher w serwisie Autoblog.

Inżynier Jerzy Lewandowski i testy w ruchu drogowym

Kluczem do wyjątkowości odnalezionego egzemplarza jest jego w pełni udokumentowane pochodzenie. Nabywca odkupił motorower bezpośrednio od wnuka pierwszego właściciela – inżyniera Jerzego Lewandowskiego. Był on wieloletnim konstruktorem bydgoskich Zakładów Rowerowych Romet, który osobiście przyłożył rękę do powstania Kadeta, opracowując do niego między innymi układ kół.

Z zachowanych dokumentów wynika, że egzemplarz z ramą wybitą w 1979 roku został formalnie zalegalizowany w 1980 roku jako „wyrób przeznaczony do badań eksploatacyjnych”. Bydgoska fabryka przekazała pojazd inżynierowi Lewandowskiemu w konkretnym celu: motorower miał wyjechać na drogi publiczne w ramach codziennego użytkowania, aby w praktyce zweryfikować trwałość podzespołów i wychwycić wszelkie niedoskonałości konstrukcyjne przed uruchomieniem taśm montażowych.

Dziennik usterek: bolączki wieku dziecięcego

Najbardziej fascynującym elementem znaleziska – obok samego jednośladu – są zachowane odręczne zapiski inżyniera Jerzego Lewandowskiego. Jak każdy prototyp z tamtej epoki, przedseryjny Kadet borykał się z licznymi chorobami wieku dziecięcego. Z notatek konstruktora wyłania się obraz konstrukcji poddawanej ciągłym naprężeniom i wibracjom: w pojeździe notorycznie dochodziło do luzowania się połączeń śrubowych, co wymuszało regularne dociąganie elementów w warunkach garażowych.

Część bieżących problemów inżynier Lewandowski usuwał własnoręcznie przy pomocy podstawowych narzędzi. Przy poważniejszych awariach w dokumentacji pojawiała się jednak znamienna adnotacja: „wymaga naprawy”. Oznaczało to konieczność odstawienia prototypu do wydziału doświadczalnego lub fabrycznego warsztatu Rometa i zaangażowania cięższego sprzętu naprawczego.

Czym prototypowy MR-755 różni się od seryjnego Kadeta?

Chociaż sylwetka pojazdu na pierwszy rzut oka przypomina doskonale znany seryjny model Romet Kadet (wytwarzany później pod oznaczeniem M-780), uważne oko dostrzeże istotne różnice konstrukcyjne. Prototypowy MR-755 posiada odmienny zbiornik paliwa, na którym wlew usytuowano w innym miejscu niż w egzemplarzach seryjnych. Inną ważną cechą ramy jest dodatkowe mocowanie silnika, które w toku późniejszej optymalizacji produkcyjnej zostało całkowicie zarzucone i nie trafiło do wersji seryjnej.

Na opublikowanych fotografiach odnalezionego egzemplarza widoczny jest jaskrawozielony lakier nadwozia, chromowany błotnik, zachowana przy bagażniku skórzana sakwa narzędziowa oraz fragment dawnej, zielonej tablicy rejestracyjnej z bydgoskim wyróżnikiem „BYA”. Do pojazdu dołączona była oryginalna instrukcja obsługi wciąż spoczywająca w fabrycznej folii. Choć nowy właściciel zaznacza, że motorower w ciągu kilkudziesięciu lat eksploatacji nie zachował się w stanie w stu procentach fabrycznym, to ciągłość historii i obecność dokumentacji nadają mu unikalną wartość muzealną.

Romet Kadet na tle epoki

Seryjna produkcja motoroweru Romet Kadet ruszyła w 1980 roku i trwała aż do 1993 roku. Model ten projektowano jako nowoczesnego następcę wysłużonej rodziny motorowerów Komar (wytwarzanych od lat 60.) oraz modelu Romet 760 Polo. Kadet otrzymał charakterystyczną, otwartą ramę grzbietową z nisko poprowadzonym przekrokiem, co ułatwiało wsiadanie, oraz dwusuwowy silnik Dezamet 023 o pojemności 49,8 cm³ i mocy około 1,7 KM, produkowany przez Zakłady Metalowe Predom-Dezamet w Nowej Dębie. W przeciwieństwie do wczesnych Komarów, biegi w Kadecie zmieniano już stopą za pomocą dźwigni nożnej.

Jak zauważa na łamach Autobloga Michał Reicher, Romet Kadet – mimo ogromnej sympatii i nostalgii, jaką darzą go dziś pasjonaci – pod względem zaawansowania technicznego i kultury pracy wyraźnie ustępował konstrukcjom zachodnim czy japońskim z tamtych lat. Odnalezienie kompletnego, przedprodukcyjnego prototypu z 1979 roku nie jest jednak wyłącznie kwestią sentymentu. To unikalny pomnik polskiej myśli technicznej i rzadki przypadek, w którym materialny świadek historii motoryzacji przetrwał razem z pełnym zapisem pracy inżynierskiej swojego twórcy.

Objazdem, z innych kategorii

Zestawienie danych

Paliwo w Europie: ile litrów kupisz za płacę minimalną

Ile litrów benzyny kupisz w każdym państwie Unii za płacę minimalną i ile z ceny litra to podatek. Co tydzień z biuletynu naftowego Komisji Europejskiej.

Zobacz dane