Europa bierze się za hulajnogi. Ubezpieczenie OC, rejestracja i kaski nowym standardem

Elektryczne hulajnogi przestały być traktowane w europejskich miastach wyłącznie jako ekologiczna nowinka ułatwiająca poruszanie się po zatłoczonych aglomeracjach. Skokowy wzrost liczby groźnych kolizji, potrąceń pieszych oraz wypadków z udziałem nieletnich zmusił ustawodawców do rewizji dotychczasowego prawa. W kolejnych państwach unijnych wdrażane są twarde regulacje: obowiązkowe ubezpieczenie OC, urzędowa rejestracja pojazdów i przypisanie im indywidualnych tablic oraz nakaz jazdy w kasku stają się nową rzeczywistością prawną. Podczas gdy na zachodzie i południu kontynentu standardem staje się traktowanie e-hulajnóg niemal na równi z motorowerami, w Polsce statystyki ratownictwa medycznego pokazują gwałtowny skok liczby poszkodowanych, co popycha rząd ku zaostrzeniu nadzoru nad rynkiem.

Lawinowy wzrost wypadków w Polsce: statystyki KCMRM obnażają skalę problemu

Polskie władze podjęły w 2026 roku próby okiełznania zjawiska, jednak dotychczasowe modyfikacje przepisów nie przyniosły przełomu w bezpieczeństwie. Od 3 marca 2026 r. elektryczną hulajnogą w Polsce mogą kierować wyłącznie osoby, które ukończyły co najmniej 13 lat, natomiast od 3 czerwca 2026 r. wprowadzono wymóg stosowania kasku dla użytkowników poniżej 16. roku życia. Rzeczywistość drogowa zweryfikowała te restrykcje wyjątkowo brutalnie – nowe przepisy nie wpłynęły w zauważalny sposób na zahamowanie liczby niebezpiecznych incydentów.

Świadczą o tym twarde dane zebrane przez Krajowe Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego (KCMRM). W pierwszym miesiącu letnich wakacji – od 27 czerwca do 28 lipca 2026 r. – dyspozytorzy medyczni odnotowali aż 1219 wezwań do zdarzeń z udziałem kierujących hulajnogami elektrycznymi. W analogicznym okresie poprzedniego roku takich interwencji było 756, co oznacza skok o 61 proc. Jeszcze bardziej niepokojąco wygląda sytuacja w grupie dzieci i młodzieży: liczba zdarzeń z poszkodowanymi do 19. roku życia wzrosła z 445 do 795, czyli aż o 79 proc.

Dane: Krajowe Centrum Monitorowania Ratownictwa Medycznego (KCMRM) / Interia Motoryzacja

Zestawienie to ma szczególne znaczenie diagnostyczne, ponieważ statystyki KCMRM rejestrują wyjazdy zespołów ratownictwa medycznego (ZRM). Obejmują więc także upadki własne kierujących, poślizgi czy zderzenia z przeszkodami stałymi, do których w ogóle nie wzywano policji. To właśnie dlatego raporty ratowników ujawniają znacznie głębszy kryzys bezpieczeństwa, niż wynikałoby wyłącznie z policyjnych rejestrów wypadków drogowych.

TDT uderzy w importerów: koniec ze sprzętem jadącym 50 czy 70 km/h

Wobec nieskuteczności samych zakazów adresowanych do użytkowników polski rząd zdecydował o zmianie kierunku interwencji. Zamiast skupiać się wyłącznie na karaniu kierujących, uwaga prawodawców została skierowana na przedsiębiorców importujących i sprzedających jednoślady. Problem leży bowiem w powszechnej dostępności pojazdów, które formalnie oferowane są jako hulajnogi, lecz w praktyce stanowią fabrycznie niehomologowane maszyny rozwijające prędkości 50 czy nawet 70 km/h.

Nowe narzędzia nadzorcze otrzyma Transportowy Dozór Techniczny (TDT), który uzyska możliwość urzędowej kontroli asortymentu handlowego i wycofywania ze sprzedaży urządzeń niespełniających norm technicznych. Równolegle w debacie publicznej coraz mocniej wybrzmiewają postulaty wprowadzenia w Polsce tablic rejestracyjnych oraz obowiązkowego ubezpieczenia OC dla e-hulajnóg. Do Ministerstwa Infrastruktury i Ministerstwa Finansów wpływają petycje środowisk społecznych i ubezpieczeniowych argumentujące, że poszkodowani piesi są dziś bezbronni wobec trudności z identyfikacją sprawców i braku gwarancji wypłaty odszkodowania z polisy odpowiedzialności cywilnej.

Hiszpański model: ewidencja DGT, obowiązkowe OC i 200 euro mandatu

Podczas gdy w Polsce trwają dyskusje nad kolejnymi krokami, państwa południa i zachodu Europy wdrożyły kompleksowe procedury ewidencyjne. Liderem zmian stała się Hiszpania. Od 2026 r. każdy właściciel hulajnogi elektrycznej ma obowiązek wpisania swojego pojazdu do rejestru prowadzonego przez urząd Dirección General de Tráfico (DGT). Uzyskanie certyfikatu rejestracji oraz przypisanie pojazdowi indywidualnego oznaczenia stanowi warunek konieczny do zawarcia obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC). Bez ważnej polisy wyjazd na drogi publiczne jest nielegalny.

Hiszpanie stworzyli system zbliżony do ewidencji pojazdów mechanicznych, w którym precyzyjnie przypisano własność do konkretnego jednośladu. Od października 2026 r. wchodzą w życie kolejne rygorystyczne wymagania ogólnokrajowe:

• Minimalny wiek kierującego hulajnogą podniesiono do 15 lat.
• Kask stał się bezwzględnie obowiązkowy dla każdego użytkownika, bez względu na wiek.
• Wprowadzono nakaz korzystania z oświetlenia i elementów odblaskowych po zmroku oraz w warunkach ograniczonej widoczności.
• Za złamanie części nowych przepisów grożą kary finansowe sięgające do 200 euro.

Europejska mozaika obostrzeń: od Włoch po rygorystyczną Holandię

Hiszpania nie jest odosobnionym przypadkiem. Na bardzo zbliżone zasady zdecydowały się Włochy, gdzie obok wymogu posiadania polisy OC nałożono na kierujących obowiązek jazdy w kasku (niezależnie od wieku) oraz wyposażenia pojazdu w urzędowy znak identyfikacyjny (contrassegno identificativo), ustalając minimalny wiek na 14 lat.

W Niemczech ramy mikromobilności precyzuje rozporządzenie Elektrokleinstfahrzeuge-Verordnung. Tamtejszy model opiera się na bezwzględnym ubezpieczeniu OC, którego dowodem jest samoprzylepna tabliczka ubezpieczeniowa (Versicherungskennzeichen). Prędkość konstrukcyjna została ograniczona do 20 km/h, a wiek uprawniający do jazdy to 14 lat (choć kask pozostaje jedynie zaleceniem, a nie obowiązkiem federalnym).

Podobny próg wieku (14 lat) oraz wymóg ubezpieczenia OC stosuje Francja, karząc jazdę po chodniku mandatem w wysokości 135 euro przy maksymalnej dopuszczalnej prędkości 25 km/h. W Belgii dolną granicę wieku ustalono na 16 lat, a kask jest obowiązkowy dla pojazdów, których prędkość konstrukcyjna przekracza 20 km/h.

Najbardziej restrykcyjne środowisko prawne stworzyła Holandia. Większość standardowych modeli e-hulajnóg w ogóle nie jest dopuszczona do ruchu drogowego z braku krajowej homologacji urzędu RDW. Legalnie mogą poruszać się wyłącznie nieliczne, specjalnie zatwierdzone pojazdy spełniające normy motorowerowe – wyposażone w niebieską tablicę rejestracyjną i ubezpieczenie WA-verzekering, prowadzone przez osoby mające co najmniej 16 lat i prawo jazdy kategorii AM. Na zaostrzenia postawiły też Austria (zrównanie z rowerami, limit 600 W mocy silnika, prędkość do 25 km/h, limit 0,5 promila alkoholu i kask do 12 lat) oraz Irlandia, która obok obniżenia dopuszczalnej prędkości do 20 km/h dąży do ustalenia minimalnego wieku na poziomie 18 lat.

Zmierzch epoki bezkarności na dwóch kółkach

Praktyka europejskich państw jednoznacznie dowodzi, że faza liberalnego traktowania mikromobilności dobiegła końca. Wprowadzanie obowiązkowego ubezpieczenia OC, powszechna rejestracja oraz nakaz noszenia kasków przekształcają elektryczne hulajnogi w uregulowany segment transportu miejskiego. Polska, stając przed wyzwaniem lawinowo rosnącej liczby poszkodowanych w wypadkach i niskiej skuteczności dotychczasowych ograniczeń wiekowych, znajduje się w punkcie zwrotnym. Przyznanie uprawnień kontrolnych Transportowemu Dozorowi Technicznemu to krok w stronę eliminacji niebezpiecznych maszyn ze sklepów, lecz bez rozwiązań systemowych na wzór rejestrów DGT czy niemieckich tablic ubezpieczeniowych skuteczne opanowanie sytuacji na drogach pozostanie wyzwaniem.