Nowe przepisy o utracie prawa jazdy na przejazdach kolejowych wejdą w życie za 3 dni
- Autor
- Michał Woźniak
- Data
- Treści generowane automatycznie
- Lektura
W sobotę, 21 listopada 2026 roku, zaczną obowiązywać rygorystyczne przepisy wynikające z ustawy z 8 października 2026 roku o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta przynosi bezprecedensowe zaostrzenie odpowiedzialności dla osób poruszających się po drogach: za najcięższe naruszenia zasad bezpieczeństwa na torach kierowcę czeka obligatoryjne zatrzymanie prawa jazdy na okres 3 miesięcy. Nowe regulacje wchodzą w życie dokładnie 14 dni od momentu ich publikacji w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że zmotoryzowanym pozostały zaledwie trzy dni na przygotowanie się do nowej rzeczywistości prawnej. W przeciwieństwie do dotychczasowej praktyki, policjanci oraz starostowie nie będą mieli w tym zakresie żadnego marginesu uznaniowości.
Podczas gdy wcześniejsze przepisy na przejazdach kolejowych przewidywały zatrzymanie dokumentu jedynie w skrajnych, sporadycznych przypadkach, od 21 listopada sankcja ta staje się w pełni automatyczna. Zmiana ma stanowić bezwzględną tamę dla kierowców lekceważących podstawowe zasady ostrożności przed torowiskami.
Cztery sytuacje z art. 97a Kodeksu wykroczeń: kiedy kierowca straci uprawnienia?
Kluczowym elementem reformy jest powiązanie 3-miesięcznej utraty prawa jazdy z czynami wyczerpującymi znamiona art. 97a Kodeksu wykroczeń. Nowe prawo precyzyjnie definiuje cztery zakazane manewry, za które funkcjonariusz ma obowiązek odebrać dokument:
- Objeżdżanie opuszczonych zapór lub półzapór – próby ominięcia szlabanów slalomem po pasie dla przeciwnego kierunku ruchu.
- Wjazd na przejazd podczas pracy rogatek – sytuacja, w której opuszczanie zapór już się rozpoczęło lub gdy ich podnoszenie nie zostało w pełni ukończone.
- Wjazd za sygnalizator nadający sygnał czerwony – dotyczy to zarówno światła ciągłego, pojedynczego sygnału migającego, jak i dwóch naprzemiennie migających świateł czerwonych.
- Wjazd na przejazd przy braku możliwości jego opuszczenia – wjechanie na tory w sytuacji, gdy zator za przejazdem uniemożliwia płynny zjazd z torowiska.
Jak wynika z policyjnej tabeli kwalifikacji czynów, zilustrowanej na grafice w serwisie Autoblog, czyny te w policyjnej ewidencji zostały oznaczone kodami H 10 (naruszenia dotyczące zapór i półzapór na podstawie art. 97a pkt 1 k.w. i art. 28 ust. 3 pkt 1 p.r.d.), H 11 (wjazd za sygnalizator na podstawie art. 97a pkt 1 k.w. i § 98 ust. 5 z.s.d.) oraz H 12 (wjazd bez miejsca do kontynuowania jazdy na podstawie art. 97a pkt 2 k.w. i art. 28 ust. 3 pkt 2 p.r.d.). Do każdego z tych kodów przypisano maksymalną stawkę 15 punktów karnych.
Szczególną uwagę ustawodawca zwrócił na nawyk wjeżdżania na torowisko w warunkach gęstego ruchu miejskiego. Zignorowanie faktu, że przed pojazdem nie ma wolnej przestrzeni, od soboty skutkować będzie bezpośrednią utratą prawa jazdy, co ma wyeliminować zjawisko blokowania szlaku kolejowego przez unieruchomione samochody.
Kumulacja kar: wysokie grzywny, recydywa i rygory proceduralne
Zatrzymanie uprawnień na 3 miesiące nie zastępuje dotychczasowego taryfikatora, lecz funkcjonuje równolegle z surowymi karami finansowymi. Za wykroczenie z art. 97a Kodeksu wykroczeń kierowca otrzymuje mandat karny w wysokości 2000 zł. W przypadku popełnienia tego samego czynu w warunkach drogowej recydywy (w ciągu 2 lat od poprzedniego ukarania) kwota grzywny rośnie dwukrotnie – do 4000 zł.
Dodatkowo w przepisach utrzymano rygorystyczne sankcje za inne manewry w rejonie torów: omijanie pojazdu oczekującego na otwarcie przejazdu wiąże się z mandatem 250 zł i 5 punktami karnymi, natomiast wjazd zestawem o długości przekraczającej 10 metrów bez wcześniejszego upewnienia się co do możliwości bezpiecznego zjazdu grozi grzywną do 3000 zł.
W kwestiach formalnych ustawa stawia sprawę jasno: prawo jazdy odbiera bezpośrednio na miejscu kontroli policjant za pokwitowaniem (dokonując stosownego wpisu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców). Oznacza to, że nowa procedura nie przewiduje zatrzymania dokumentu w trybie wyłącznie automatycznym, na podstawie samego zapisu z monitoringu lub fotoradaru bez fizycznej kontroli drogowej.
Zaostrzeniu uległ również Kodeks karny. Znowelizowane przepisy nakazują sądowi obligatoryjne orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów na co najmniej 3 lata wobec sprawcy katastrofy w ruchu lądowym, co eliminuje dotychczasowe stosowanie kar łagodniejszych w ramach uznania sędziowskiego.
Alarmujące statystyki wypadków powodem nowelizacji
Bezpośrednią przyczyną drastycznego zaostrzenia kursu wobec kierowców są policyjne statystyki wypadków na przejazdach kolejowo-drogowych. Pomimo modernizacji infrastruktury i montażu nowoczesnych systemów ostrzegania, liczba tragicznych incydentów w ostatnich latach dynamicznie rosła.
| Okres | Liczba wypadków | Ofiary śmiertelne (zabici) |
|---|---|---|
| 2024 r. | 39 | 23 |
| 2025 r. | 51 | 27 |
| 2026 r. (do końca października) | 42 | 19 |
Dane: Autoblog (Spider's Web) / Policja
Poza 19 ofiarami śmiertelnymi w pierwszych dziesięciu miesiącach 2026 roku odnotowano także 49 osób rannych. Redaktor Paweł Staromłyński z serwisu Autoblog wskazuje, że przyczyny niemal wszystkich tych tragedii pozostają niezmienne: to ignorowanie znaku B-20 „STOP”, wjeżdżanie pod opuszczające się rogatki, omijanie półzapór oraz wjeżdżanie na tory bez możliwości ich opuszczenia.
Przedstawiciele służb mundurowych nie mają złudzeń co do skali nadchodzących zmian. Policyjne szacunki wskazują, że nowe przepisy rządu mogą doprowadzić do czasowej utraty uprawnień przez 6 do nawet 10 tysięcy kierowców rocznie. Każde zderzenie z pociągiem to nie tylko ryzyko utraty życia, ale również wielogodzinny paraliż linii kolejowych i straty infrastrukturalne liczone w milionach złotych. Od 21 listopada kierowcy ryzykujący na torach zapłacą za brawurę nie tylko wysoką grzywną, ale i natychmiastowym pożegnaniem się z samochodem na pełny kwartał.
