Czy Czechy nadal jeżdżą starymi autami? Przegląd ulic Ostrawy
- Autor
- Artur Maszak
- Data
- Treści generowane automatycznie
- Lektura
Czy współczesne Czechy wciąż pozostają krainą, w której na osiedlowych parkingach dominują wysłużone pojazdy rodzimej produkcji z minionej epoki? Choć obiegowa opinia o zamiłowaniu naszych południowych sąsiadów do leciwej motoryzacji jest wciąż żywa, codzienny krajobraz miejski weryfikuje te wyobrażenia. Doświadczył tego Michal Reicher z redakcji serwisu Autoblog, który postanowił sprawdzić stan taboru na czeskich drogach w warunkach polowych. Miejscem obserwacji stała się Ostrawa – trzecie co do wielkości miasto w Czechach, położone zaledwie około 30 kilometrów od polskiej granicy. Zorganizowany tam spacer pokazał dobitnie, że czeski folklor motoryzacyjny minionych dekad został w dużych aglomeracjach niemal całkowicie wyparty przez nowsze generacje aut.
Założenia ulicznego testu: godzina na tropie czechosłowackiej motoryzacji
Eksperyment przeprowadzony przez dziennikarza serwisu Autoblog miał charakter pieszego przeglądu ulicznego. Autor przyjął przejrzyste kryteria: w ciągu jednej godziny zamierzał odszukać w przestrzeni miejskiej jak najwięcej samochodów marek Skoda, Avia oraz Tatra. Aby oddzielić pojazdy zabytkowe lub schyłkowe od współczesnych aut codziennych, wyznaczono granicę czasową w postaci roku 2000. Wszelkie młodsze konstrukcje, w tym powszechnie spotykany model Skoda Fabia pierwszej generacji czy egzemplarze modelu Skoda Octavia po modernizacji, były celowo pomijane.
Punktem odniesienia dla autora była wcześniejsza próba zrealizowana na Węgrzech w miejscowości Tapolca, gdzie w ciągu 20 minut udało mu się sfotografować 10 egzemplarzy modelu Suzuki Swift. W Ostrawie bilans okazał się zaskakująco skromny: w ciągu 60 minut poszukiwań autor nie zdołał doliczyć się nawet 10 samochodów wyprodukowanych przed 2000 rokiem. Taki wynik jednoznacznie ilustruje tempo, w jakim z ulic znikają najstarsze pojazdy.
Co ostało się na osiedlowych parkingach: od Felicii po weterana Favorita
Wśród nielicznych leciwych samochodów, które redaktor serwisu Autoblog napotkał na ulicach Ostrawy, najliczniej reprezentowana była Skoda Felicia. Wprowadzony na rynek w 1994 roku model nadal pełni rolę taniego środka transportu, co potwierdzają zdjęcia z materiału źródłowego przedstawiające m.in. czerwony egzemplarz zaparkowany przy mokrej jezdni. Nie jest to już jednak widok wszechobecny – minęły czasy, w których na każdym parkingu stało po kilka sztuk tego modelu.
Jeszcze trudniej było natknąć się na starsze konstrukcje. Podczas spaceru autor odnalazł zaledwie dwa egzemplarze modelu Skoda Favorit, stojące w odległości około 50 metrów od siebie. Oba pojazdy pochodziły z końcowego okresu wytwarzania, po ostatniej modernizacji przeprowadzonej w 1993 roku. Z kolei najstarsze egzemplarze pierwszej generacji modelu Skoda Octavia osiągają już wiek 30 lat. Choć Octavii jeździło po mieście sporo, dominowały warianty poliftowe oraz nadwozia kombi – czego przykładem jest uwieczniona w materiale ciemnoniebieska Octavia z czeskimi oznaczeniami. W kadrze z przedliftową Octavią pojawił się również zagraniczny reprezentant tamtych lat, Renault 19. Jako ciekawostkę spoza głównego nurtu poszukiwań dziennikarz odnotował dwa stojące za sobą klasyki: SAAB 96 oraz Łada 1500.
Jednocześnie z regularnego ruchu miejskiego w Ostrawie całkowicie zniknęły dawne symbole czechosłowackich dróg. Pojazdy z silnikiem umieszczonym z tyłu, takie jak Skoda 105/120, Skoda 100 czy klasyczna Skoda 1000MB, nie funkcjonują już jako zwykłe samochody użytkowe. Nawet wczesne serie produkcyjne Favorita należą dziś do wyjątkowych rzadkości.
Pierwsza generacja modelu Skoda Fabia jako nowy standard miejskiego krajobrazu
Rolę najpowszechniejszego leciwego samochodu rodzimej produkcji przejęła w Ostrawie Skoda Fabia pierwszej generacji. W relacji serwisu Autoblog model ten określono mianem lokalnego fenomenu: pierwsze wcielenie Fabii występuje w czeskich miastach z taką samą częstotliwością jak Fiat Panda we Włoszech, przez co po kwadransie przestaje zwracać na siebie uwagę. Długi staż rynkowy niektórych egzemplarzy potwierdzają czeskie tablice rejestracyjne z literowym kodem miasta, wydawane przed reformą z 2001 roku.
Jak podsumowuje autor relacji, brak starych aut w Ostrawie nie oznacza ich całkowitego zniknięcia z kraju. Zmieniła się jednak ich rola i lokalizacja. Samochody z lat 70., 80. i wczesnych 90. w codziennej eksploatacji spotkać można głównie na prowincji oraz w mniejszych miejscowościach, takich jak Frydlant czy Benesov. Z kolei w dużych ośrodkach miejskich zabytkowe Skody wyjeżdżają na drogi przede wszystkim w sezonie letnim jako pieczołowicie odrestaurowane klasyki.
Statystyka kontra widok z ulicy: dlaczego flota Czechów jest tak wiekowa?
Obserwacje z ostrawskich ulic tworzą pozorny kontrast z twardymi danymi rynkowymi. Z raportów Europejskiego Stowarzyszenia Producentów Samochodów (ACEA) oraz czeskiego stowarzyszenia importerów SDA (Svaz Dovozců Automobilů) wynika, że średni wiek samochodów osobowych w Czechach przekracza 16 lat (szacunki wskazują na przedział od 16,2 do 16,7 roku). Czeski park maszynowy pozostaje jednym z najstarszych w całej Unii Europejskiej, ustępując jedynie flocie greckiej czy estońskiej.
Dla porównania, średni wiek samochodu w Polsce według zestawień ACEA wynosi około 15,1 roku, podczas gdy średnia unijna plasuje się na poziomie 12,7 roku. Skąd zatem bierze się brak archaicznych aut w Ostrawie? Wysoka średnia wieku w Czechach wynika ze struktury rynku wtórnego. Podczas gdy nowe pojazdy z salonów zasilają głównie floty korporacyjne, odbiorcy prywatni powszechnie sprowadzają i eksploatują kilkunastoletnie auta z importu zachodniego. W konsekwencji statystyczny czeski samochód jest stary na papierze, ale w miejskiej codzienności reprezentują go funkcjonalne konstrukcje z początku XXI wieku, a nie muzealne relikty sprzed trzech dekad.
