Kamery na przejazdach: monitoring drogowy zyska nowe narzędzia, a kontrola kierowców będzie surowsza

Nadchodzą drastyczne zmiany w przepisach, których celem jest bezwzględna kontrola kierowców lekceważących zasady bezpieczeństwa na przecięciach dróg z torami. Po fali tragicznych zdarzeń Rada Ministrów pozytywnie zaopiniowała restrykcyjny projekt nowelizacji przygotowany przez Ministerstwo Infrastruktury. Wkrótce kamery mają stać się głównym narzędziem do wyłapywania drogowego piractwa na przejazdach kolejowych. Rząd oraz Urząd Transportu Kolejowego (UTK) planują znacząco rozszerzyć monitoring drogowy, angażując do pracy urządzenia, które do tej pory pozostawały poza systemem karania.

Utrata prawa jazdy na trzy miesiące i rygorystyczne zakazy

Dotychczas za wjazd na tory pomimo czerwonego światła czy opuszczających się rogatek zmotoryzowani najczęściej płacili 2 tys. zł mandatu oraz otrzymywali 15 punktów karnych (kwota rosła do 4 tys. zł przy recydywie w okresie dwóch lat). Nowelizacja wprowadza potężne uderzenie w uprawnienia: zignorowanie sygnalizacji lub wjazd bez miejsca do kontynuacji jazdy ma skutkować natychmiastową utratą prawa jazdy na równe trzy miesiące.

Projekt przewiduje ponadto wprowadzenie długich, sądowych zakazów prowadzenia pojazdów. W sprawach karnych sprawca otrzyma minimum rok zakazu za sprowadzenie bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy, a co najmniej trzy lata – jeśli dojdzie do samego wypadku lub katastrofy. Premier Donald Tusk podczas posiedzenia Rady Ministrów wprost skomentował konieczność takich decyzji: – Ja wiem, że to jest trudna decyzja. Praca kierowców, szczególnie ciężarówek, jest bardzo wymagająca i trudna, ale nie możemy ryzykować ludzkim życiem. Mam nadzieję, że wszyscy rozumieją potrzebę wprowadzenia tych przepisów.

Niewykorzystany potencjał i wyzwania kadrowe CANARD

Obecnie w zasobach Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD) funkcjonuje zaledwie 10 radarów systemu Red Light obsługujących przejazdy kolejowe. Nawet ta skromna infrastruktura wychwytuje przerażającą skalę ignorancji – od stycznia do końca sierpnia 2026 roku wygenerowała blisko 4,5 tys. wykroczeń, stąd UTK postuluje stałe automatyczne mandaty dla piratów w setkach kolejnych punktów na mapie.

Adrian Furgalski, prezes Zespołu Doradców Gospodarczych TOR, podkreśla, że gotowa baza urządzeń jest ogromna. – Takich urządzeń powinno być więcej. Mamy ponad 2,8 tys. kamer na przejazdach, więc one mogłyby też rejestrować takie wykroczenia – stwierdza ekspert. Sprzęt to jednak nie wszystko, gdyż główną blokadą pozostaje niedobór rąk do pracy. Jak zauważa prezes ZDG TOR: – Rok w rok ponad połowa mandatów się przedawnia, bo nie ma komu tego systemu obsłużyć.

Tragedia w Sokolnikach Suchych i druzgocące statystyki UTK

Bezpośrednim impulsem do stanowczych kroków legislacyjnych była niedawna tragedia z 9 września 2026 roku. W środę około godz. 11:30 na przejazd w miejscowości Sokolniki Suche (niedaleko DK12) wjechała ciężarówka. Z ustaleń wynika, że jej kierowca zlekceważył poprawnie działającą sygnalizację zakazującą wjazdu. Pojazd znalazł się wprost przed nadjeżdżającym pociągiem PKP Intercity „Koziołek” (relacji Lublin-Szczecin).

Rozpędzony skład zderzył się z ciężarówką, co spowodowało wykolejenie lokomotywy elektrycznej oraz dwóch pierwszych wagonów. Na pokładzie znajdowało się co najmniej 114 osób, w tym troje członków załogi. Skutki tej katastrofy to jedna ofiara śmiertelna (zginęła pasażerka pociągu) oraz 10 rannych przetransportowanych do szpitali.

Wypadek ten brutalnie odzwierciedla dane Urzędu Transportu Kolejowego. Z analiz wynika, że tragedie na styku dróg i torów odpowiadają za ponad 37 proc. wszystkich zdarzeń na kolei. Tylko w pierwszych ośmiu miesiącach 2026 roku odnotowano 130 wypadków i kolizji na przejazdach, w których zginęły 34 osoby, a 18 zostało ciężko rannych.