Pełna cyfryzacja: rejestracja aut wreszcie bez wizyty w urzędzie

Zapowiedź uproszczenia procedur urzędowych w Polsce bezpośrednio dotyczy szerokiego grona zmotoryzowanych. Od wielu lat kierowcy musieli mierzyć się z koniecznością osobistego załatwiania spraw w wydziałach komunikacji, nierzadko tracąc czas w długich kolejkach. Zgodnie z najnowszymi planami administracji państwowej, rejestracja aut doczeka się całkowitej cyfryzacji. Od 18 stycznia 2027 roku możliwe ma stać się elektroniczne złożenie wniosku, co pozwoli na dopełnienie kluczowych formalności z poziomu smartfona lub komputera, całkowicie eliminując konieczność wizyty w urzędzie na tym etapie.

Nowy standard od stycznia 2027 roku

Obecnie sytuacja prawna i technologiczna pozwala na załatwienie tego typu spraw jedynie w nielicznych miejscach w kraju. Elektroniczna komunikacja z urzędami działa punktowo – funkcjonalność ta dostępna jest wyłącznie w wybranych gminach, które zdecydowały się na wdrożenie pilotażowych rozwiązań. Dla większości Polaków zakup samochodu nadal wiąże się ze sztywnym obowiązkiem stawienia się przy urzędowym okienku.

Przełom w funkcjonowaniu wydziałów komunikacji ma nastąpić 18 stycznia 2027 r., kiedy to nowe przepisy i udogodnienia zaczną obowiązywać w całej Polsce. Od tego dnia innowacyjna usługa będzie dostępna dla każdego, niezależnie od miejsca zamieszkania. Rządowe plany nabrały realnych kształtów – w oficjalnym wykazie prac legislacyjnych Ministerstwa Infrastruktury opublikowano założenia niezbędnych zmian prawnych. Pod numerami 192 oraz 193 znalazły się projekty nowelizacji dwóch istotnych rozporządzeń: w sprawie rejestracji pojazdów oraz w sprawie czynności organów w sprawach związanych z dopuszczeniem pojazdu do ruchu. Jak czytamy w uzasadnieniu projektów, wprowadzane nowelizacje mają wprost skutkować „(...) możliwością składania wniosków o rejestrację pojazdu za pomocą środków komunikacji elektronicznej”.

Niezbędne narzędzia: mObywatel i e-Doręczenia

Przejście na tryb całkowicie zdalny to bardzo złożone wyzwanie technologiczne. Główny ciężar przygotowania niezbędnej, bezpiecznej infrastruktury cyfrowej spoczywa na dwóch podmiotach. Są to Ministerstwo Cyfryzacji oraz Centralny Ośrodek Informatyki.

Kluczową rolę w ułatwieniu całego procesu odegra państwowa aplikacja mObywatel. Jak podkreśla Aleksandra Milczarek z Biura Komunikacji Ministerstwa Cyfryzacji:

„W ramach przedsięwzięcia elektronicznej rejestracji pojazdu Ministerstwo Cyfryzacji i Centralny Ośrodek Informatyki przygotowują nową usługę, dostępną w aplikacji mObywatel, która umożliwi złożenie wniosku o rejestrację pojazdu online bez konieczności osobistej wizyty w urzędzie. Z usługi będzie mógł skorzystać każdy, kto posiada aplikację mObywatel i adres do doręczeń elektronicznych”.

Statystyki pokazują, że obywatele są gotowi na te innowacje – z aplikacji mObywatel korzysta już ok. 7 mln kierowców. Należy jednak mieć świadomość, że samo pobranie aplikacji nie jest równoznaczne z możliwością załatwienia sprawy. Dodatkowym, twardym wymogiem do skorzystania z elektronicznej rejestracji będzie posiadanie aktywnego adresu do doręczeń elektronicznych (tzw. e-Doręczenia). Jest to oficjalny, cyfrowy odpowiednik tradycyjnego listu poleconego z potwierdzeniem odbioru.

Aktywacja usługi e-Doręczeń to bezpłatny proces, który można zrealizować w kilku prostych krokach. Obywatel powinien wejść na stronę mobywatel.gov.pl i zalogować się do systemu. Następnie w menu należy odszukać zakładkę „Twoje skrzynki” i wybrać opcję „Aktywuj skrzynkę”. Po wpisaniu własnego adresu mailowego usługa zostanie przypisana do użytkownika, torując drogę do przesyłania wniosków w 2027 roku.

Auta z zagranicy pod lupą systemu EUCARIS

Niezwykle ważną innowacją przewidzianą w nowych przepisach są odświeżone procedury dotyczące sprowadzania pojazdów używanych. W przypadku pierwszej rejestracji używanego samochodu w Polsce aparat państwowy zyska skuteczne narzędzia weryfikacyjne. Zgodnie z ustawowymi obietnicami, urząd „(...) będzie pobierał dane pojazdu z bazy danych państwa członkowskiego, w którym pojazd był wcześniej zarejestrowany, zgromadzonych w ewidencji tego państwa”.

Fundamentalnym elementem nowej strategii uszczelniania rynku będzie zintegrowanie procedur z międzynarodowym systemem wymiany danych EUCARIS. Za pomocą tego narzędzia, a także wspierających rozwiązań takich jak usługa AVI, polscy urzędnicy będą od razu weryfikować przeszłość zgłaszanego pojazdu. System pozwoli na natychmiastowe obnażenie niezgodności w deklarowanym przebiegu auta oraz wykrycie jego ewentualnej historii kradzieży. Zautomatyzowanie i zdigitalizowanie kontroli sprawi, że rejestracja sprowadzanych aut o sfałszowanej przeszłości stanie się dla oszustów niezwykle trudna. Dla samych kupujących oznacza to znacznie większe bezpieczeństwo obrotu pojazdami używanymi.