Starsze auta pod lupą policji i diagnostów

Jesienią i zimą szybko zapadający zmrok, opady deszczu oraz mgły drastycznie weryfikują stan techniczny oświetlenia pojazdów poruszających się po polskich drogach. W takich warunkach starsze auta pod lupą policji i diagnostów znajdują się nie bez powodu – zmatowiałe klosze reflektorów i rozregulowane snopy światła bezpośrednio zagrażają bezpieczeństwu. Okazją do bezpłatnego wyeliminowania tych usterek jest kolejna odsłona ogólnopolskiej kampanii „Twoje światła – Nasze bezpieczeństwo”, która odbędzie się w sobotę 7 listopada. Do akcji włączyło się ponad 1600 stacji kontroli pojazdów w całym kraju. Choć przedstawiciele służb zapewniają, że nie planują masowych polowań na kierowców, to podczas rutynowych kontroli na drogach funkcjonariusze nie będą pobłażliwi dla rażących zaniedbań.

Darmowe kontrole oświetlenia w całej Polsce

Akcja organizowana cyklicznie przez Biuro Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji oraz Instytut Transportu Samochodowego (ITS), we współpracy m.in. z Polską Izbą Stacji Kontroli Pojazdów oraz operatorem aplikacji Yanosik, stawia przede wszystkim na edukację i prewencję. W ramach tegorocznej edycji zaplanowano darmowe kontrole świateł w wyznaczone soboty, dzięki czemu zmotoryzowani mogą podjechać do najbliższego punktu diagnostycznego i bez żadnych opłat zweryfikować stan lamp.

Jesienna inicjatywa obejmuje łącznie cztery sobotnie terminy, podczas których na celowniku znalazły się przede wszystkim starsze samochody narażone na stopniowe pogorszenie parametrów optycznych. Równolegle z działaniami na stacjach diagnostycznych policjanci ruchu drogowego prowadzą wzmożone kontrole na trasach.

– Akcja „Twoje światła – Nasze bezpieczeństwo” ma na celu zachęcenie kierowców do bezpłatnej wizyty na stacji kontroli pojazdów w celu sprawdzenia ustawienia świateł. Nie wiąże się to z masowymi kontrolami policji, ale oczywiście każdy musi mieć świadomość, że jest odpowiedzialny za utrzymanie pojazdu w takim stanie, aby korzystanie z niego nie zagrażało bezpieczeństwu osób znajdujących się w pojeździe ani innych uczestników ruchu, nie naruszało porządku na drodze i nie powodowało jej uszkodzenia – wyjaśnia w rozmowie z Interią Mariusz Kurczyk z Komendy Głównej Policji.

Należy przy tym pamiętać, że bezpłatna weryfikacja reflektorów ma charakter doraźnej regulacji i w żaden sposób nie zastępuje obowiązkowego badania technicznego – w czasie gdy prawodawcy zapowiadają system Foto SKP mający dokumentować obecność pojazdów na ścieżce diagnostycznej, rzetelna kontrola każdego elementu staje się standardem.

Dlaczego reflektory w starszych autach tracą skuteczność

Problem niewłaściwego oświetlenia dotyka w szczególności pojazdów z kilkunastoletnim stażem. Poliwęglanowe klosze nowoczesnych reflektorów z biegiem lat żółkną i matowieją pod wpływem promieniowania ultrafioletowego oraz uderzeń drobin piasku. Wewnątrz obudowy dochodzi z kolei do degradacji odbłyśników – wysoka temperatura emitowana przez tradycyjne żarówki halogenowe prowadzi do wypalenia warstwy refleksyjnej. W efekcie nawet żarówka o prawidłowej mocy rzuca na jezdnię rozproszone, słabe światło, które zamiast oświetlać pobocze, tworzy przed maską jedynie mętną plamę.

Kolejną typową bolączką aut z drugiej ręki są uszkodzone silniczki i cięgna korektorów wysokości świecenia. W wielu autach pokrętło regulacji z pozycji deski rozdzielczej okazuje się niesprawne, przez co po załadowaniu bagażnika pojazd zaczyna bezwzględnie oślepiać kierowców jadących z naprzeciwka.

Nie oznacza to jednak, że właściciele nowszych konstrukcji mogą całkowicie zignorować sprawdzanie lamp. Eksperci ITS przypominają, że naturalne zużycie elementów zawieszenia, wstrząsy podczas pokonywania nierówności, a nawet niedbały montaż nowej żarówki (np. krzywe osadzenie w gnieździe) potrafią diametralnie przestawić geometrię wiązki.

– Każdy kierowca powinien mieć wyrobiony nawyk, aby kontrolować, czy ma włączone odpowiednie światła i czy droga przed nim jest odpowiednio oświetlona, czy widoczna na drodze granica światła i cienia nie znajduje się zbyt blisko. Jeżeli światła mijania zapewniają widoczność jedynie na krótkim odcinku drogi, czas na reakcję gwałtownie się skraca. W takich warunkach nawet niewielka przeszkoda może zostać zauważona zbyt późno, by bezpiecznie zahamować – podkreśla dr inż. Piotr Kaźmierczak z Instytutu Transportu Samochodowego.

Z danych gromadzonych przez ITS wynika, że problem ma charakter powszechny: aż 98% polskich kierowców skarży się na zjawisko oślepiania przez inne pojazdy na drodze.

Mandat do 3000 zł i zatrzymanie dowodu rejestracyjnego

Wizyta na stacji kontroli pojazdów pozwala uniknąć przykrych konsekwencji prawnych. Zgodnie z art. 66 ustawy Prawo o ruchu drogowym, każdy pojazd uczestniczący w ruchu musi spełniać określone warunki techniczne, które gwarantują dostateczne pole widzenia kierowcy i zapobiegają stwarzaniu zagrożenia dla innych.

Jeżeli podczas kontroli drogowej patrol policji stwierdzi, że reflektory są rozbite, posiadają przepaloną żarówkę, nielegalne źródła światła (tzw. retrofity bez homologacji) lub są skrajnie rozregulowane, funkcjonariusz ma prawo ukarać kierującego mandatem. Z reguły w przypadku drobnych uchybień grzywna wynosi około 100 zł. Mandat jest jednak nakładany na zasadach ogólnych kodeksu wykroczeń, co oznacza, że przy poważnych uchybieniach stwarzających realne zagrożenie w ruchu drogowym jego górna granica sięga aż 3 000 zł.

Co więcej, policjant może zatrzymać dowód rejestracyjny pojazdu za pośrednictwem wpisu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK). W skrajnych przypadkach – gdy awaria oświetlenia uniemożliwia bezpieczną jazdę nocą – mundurowi wydają bezwzględny zakaz dalszej jazdy, co zmusza kierowcę do wezwania autolawety.

Gdzie znaleźć stacje i jak zadbać o widoczność

Skorzystanie z darmowej diagnostyki 7 listopada jest nieskomplikowane i zajmuje wykwalifikowanemu diagnoście zaledwie kilka minut przy użyciu profesjonalnego przyrządu optycznego (optoelektronicznego). Weryfikacji podlega wysokość granicy światła i cienia, natężenie wiązki oraz symetria oświetlenia obu stron pojazdu.

Wykaz ponad 1600 stacji biorących udział w akcji jest dostępny na oficjalnych portalach: policja.pl, dlakierowcow.policja.pl oraz its.waw.pl. Lokalizacje punktów zostały także zintegrowane z aplikacją mobilną Yanosik (pod adresem yanosik.pl/dobre-swiatla), która umożliwia bezpośrednie wyznaczenie trasy do najbliższej stacji.

Poza wizytą na stacji kierowcy powinni pamiętać o podstawowych zasadach codziennej eksploatacji: regularnym przecieraniu kloszy reflektorów z błota pośniegowego i soli, kontrolowaniu sprawności żarówek pomocniczych oraz korzystaniu z manualnego korektora świateł po zapakowaniu pasażerów i ciężkiego bagażu. Prawidłowo ustawione oświetlenie to nie tylko spokój przed mandatem, ale przede wszystkim bezcenny czas na reakcję w obliczu nieoświetlonego pieszego czy przeszkody na drodze.