Nowe obowiązkowe wyposażenie samochodu od 2027 roku. Co sprawdzi policja?

Ministerstwo Infrastruktury przygotowało zaktualizowany projekt nowelizacji rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, który modyfikuje obowiązkowe wyposażenie samochodu osobowego w Polsce. Zgodnie z projektowanymi przepisami do listy fabrycznego i obligatoryjnego ekwipunku kierowców dołączy apteczka doraźnej pomocy. Zmiana ta nie uderzy jednak z dnia na dzień we wszystkich kierowców, a policja nie rozpocznie masowych kontroli w obecnie eksploatowanych autach. Resort zrezygnował z pierwotnej, radykalnej koncepcji i postanowił powiązać nowy wymóg wyłącznie z datą pierwszej rejestracji pojazdu.

Kluczowa data: 1 kwietnia 2027 roku i kryterium pierwszej rejestracji

Zgodnie z zapisami projektu nowe regulacje zaczną obowiązywać w odniesieniu do samochodów osobowych zarejestrowanych po raz pierwszy po 31 marca 2027 roku, a więc od 1 kwietnia 2027 roku. Decydujące znaczenie będzie miała wyłącznie data pierwszej rejestracji pojazdu w historii, a nie moment jego ewentualnego odkupienia przez kolejnego właściciela.

Oznacza to, że pojazdy zarejestrowane po raz pierwszy przed wskazanym terminem nie zostaną objęte nowym nakazem prawnym nawet wówczas, gdy po 1 kwietnia 2027 roku zmienią właściciela na rynku wtórnym. Ministerstwo Infrastruktury wycofało się z wcześniejszego wariantu regulacji, który zakładał natychmiastowe nałożenie wymogu na wszystkie auta poruszające się po polskich drogach. Obowiązek będzie wdrażany w sposób ewolucyjny, wraz z napływem fabrycznie nowych samochodów oraz pojazdów sprowadzanych z zagranicy i rejestrowanych w kraju po raz pierwszy.

Skala zmian i koszty: 48,75 mln zł rocznie zamiast obciążenia 21 mln aut

Decyzja o powiązaniu wymogu z datą rejestracji diametralnie zmieniła skalę całego przedsięwzięcia. Ministerstwo Infrastruktury szacuje, że nowe przepisy będą obejmować około 650 tys. samochodów osobowych rocznie. Dla porównania, pierwotny wariant mógł objąć ponad 21 mln zarejestrowanych samochodów osobowych, co zmuszałoby miliony kierowców do natychmiastowych zakupów w sklepach motoryzacyjnych.

W ocenie skutków regulacji resort przedstawił szczegółowe wyliczenia finansowe. Koszt pojedynczej apteczki samochodowej oszacowano na przedział od około 50 do 100 zł, przyjmując do oficjalnej kalkulacji przeciętną cenę 75 zł brutto. Przy wolumenie 650 tys. pojazdów rocznie oznacza to łączne obciążenie na poziomie około 48,75 mln zł rocznie. Z perspektywy rynku jest to ułamek kwoty, jaką pochłonęłoby jednorazowe doposażenie całego krajowego parku pojazdów.

Zawartość apteczki: norma DIN 13164 i zalecenia ekspertów

Projektowane rozporządzenie nie zawiera sztywnego, urzędowego wykazu materiałów i wyrobów medycznych, które muszą znaleźć się w apteczce. Powodem takiego podejścia jest brak odpowiedniej polskiej normy określającej jej wyposażenie. Ministerstwo Infrastruktury wskazuje natomiast, że producenci oraz kierowcy powinni kierować się niemiecką normą DIN 13164, stanowiącą powszechnie uznany standard na rynku europejskim. Projekt nie nakłada prawnego obowiązku posiadania certyfikatu tej konkretnej normy, lecz uznaje ją za rynkowy punkt odniesienia.

Typowy zestaw skompletowany według standardu DIN 13164 zawiera m.in.:

• sterylne kompresy i opatrunki,
• opaski elastyczne i bandaże,
• plastry w różnych rozmiarach,
• chusty trójkątne,
• rękawiczki jednorazowe,
• maseczki medyczne,
• koc ratunkowy, nazywany folią NRC,
• nożyczki z zaokrąglonymi końcami,
• instrukcję udzielania pierwszej pomocy.

Eksperci ratownictwa i resort jednoznacznie podkreślają, że w apteczce samochodowej nie powinno się przewozić leków ani płynów odkażających. Składniki te są wrażliwe na wahania temperatur – latem wnętrze zaparkowanego pojazdu nagrzewa się do kilkudziesięciu stopni Celsjusza, z kolei zimą temperatura spada głęboko poniżej zera. Taka amplituda prowadzi do szybkiej degradacji preparatów leczniczych. Regularnej kontroli wymagają również same materiały opatrunkowe pod kątem terminu ważności, szczelności opakowań oraz stanu rękawic i koca termicznego.

Podczas gdy producenci testują kolejne zaawansowane innowacje w oświetleniu i komunikacji pojazdów z otoczeniem, czego przykładem są turkusowe światła sygnalizujące tryb jazdy autonomicznej, fundamentem bezpieczeństwa wciąż pozostają podstawowe środki ratunkowe. Apteczka w pojeździe powinna być umieszczona w kabinie tak, aby kierowca lub pasażerowie mogli szybko po nią sięgnąć w razie wypadku.

Kontrola drogowa i mandaty: art. 97 Kodeksu wykroczeń

Jeżeli rozporządzenie wejdzie w życie w projektowanym kształcie, brak apteczki w samochodzie podlegającym nowym wymogom będzie kwalifikowany jako naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu. Wbrew pojawiającym się w przestrzeni publicznej doniesieniom projekt nie przewiduje nowej, sztywnej stawki mandatu w wysokości 500 zł.

Odpowiedzialność kierowcy będzie opierać się na ogólnych zasadach prawa wykroczeń. Zastosowanie znajdzie art. 97 Kodeksu wykroczeń, który za naruszenie przepisów o bezpieczeństwie lub porządku w ruchu drogowym przewiduje karę grzywny do 3 tys. zł albo naganę. Ostateczna wysokość sankcji zależeć będzie od okoliczności kontroli i oceny funkcjonariusza.

Warto przypomnieć obecny stan prawny: aktualnie w prywatnym samochodzie osobowym obowiązkowe wyposażenie obejmuje wyłącznie gaśnicę (proszkową, o masie środka gaśniczego co najmniej 1 kg, ze sprawną legalizacją) oraz trójkąt ostrzegawczy z homologacją. Posiadanie apteczki w prywatnym aucie pozostaje całkowicie dobrowolne. Dotychczasowy wymóg jej wożenia dotyczy w Polsce wyłącznie wyspecjalizowanych kategorii pojazdów: taksówek, autobusów, samochodów ciężarowych przystosowanych do przewozu osób oraz pojazdów przeznaczonych do nauki jazdy i egzaminowania.

Na jakim etapie są przepisy?

Prace nad zmianami w przepisach znajdują się obecnie na etapie rządowego projektu nowelizacji rozporządzenia. Oznacza to, że przed wejściem regulacji w życie dokument musi przejść całą ścieżkę legislacyjną, a ostateczne daty oraz brzmienie przepisów przesądzi dopiero ogłoszenie podpisanego aktu w Dzienniku Ustaw. Kierowcy planujący zakup nowego samochodu po 1 kwietnia 2027 roku powinni jednak liczyć się z tym, że apteczka stanie się stałym elementem kontroli policyjnej i wyposażenia ich pojazdu.